SZTUKA CYKLADZKA

 

Kultura i sztuka cykladzka rozwijała się na kilku wyspach archipelagu Cyklady (Thera, Kos, Naksos, Paros, Melos, Kea, Mykonos, Samos) a jej historię dzieli się na okres wczesnocykladzki (3000 - 1900 r. pne), okres średniocykladzki (1900 - 1450 r. pne) i okres późnocykladzki (1450 - 1100 r. pne). O kulturze tej przez wieki nie wiedziano niemal nic poza tym, że przełomowym wydarzeniem w jej historii był wybuch wulkanu w 1450 r. pne, który zniszczył znaczną część największej wyspy Thery (dzisiaj Santorini), a jej kres nastąił z początkiem wieków ciemnych, w wyniku najazdu tzw. ludów morskich.
Dopiero w 1967 r. odkryto na Santorini świetnie zachowane miasto - Akrotini - z którego wykopalisk wyłania się obraz świetnie rozwiniętej sztuki spokrewnionej z równolegle rozwijającymi się sztukami Krety i Myken. Zachowane w Akrotini freski są czymś absolutnie wyjątkowym i olśniewającym nawet w porównaniu z malowidłami zachowanymi na Krecie.
Chociaż kultura cykladzaka istniała dwa tysięce lat, to najwspanialsze dzieła powstały w okresie ok. trzech wieków, między 1700 a 1450 r. pne. Trudno dzisiaj ocenić dokładnie, w jakim stopniu wybuch na Therze stał się początkiem końca sztuki cykladzkiej. Faktem jest jednak, że tak wspaniałe dzieła, jakie odnaleziono na Santorini - resztce starożytnej Thery, nie przechowały się na żadnej z innych, nie dotkniętych bezpośrednio katastrofą wysp. Z tego należałoby wnioskować, że Thera była centrum tej kultury, która już nigdy nie podniosła się z upadku, a którą tylko zlikwidowały najazdy ludów morskich.

 

Boksujące dzieci, Akrotini, ok. 1600 r. pne

/zbiór ilustracji za kilka dni/

UP