Kultura helladzka rozwijała się w kontynentalnej części dziesiejszej Grecji (przede wszystkim na Peloponezie), zamieszkiwanej przez ludy mówiące - w odróżnieniu od mieszkańców Cyklad i Krety) jak odmianą języka przedgreckiego. Jest ona wprawdzie najstarszą wysoką kulturą europejksiego kontynentu, ale powstała później, niż kultury wyspiarskie, bo ok. 2600 r. pne.
Jej historię dzieli się na okres wczesnohelladzki (do 1500), okres średniohelladzki (1500 - 1400) i okres późnohelladzki (1400 - 1200), zamknięty początkiem tzw. wieków ciemnych.
Po 1750 r. pne pojawiły się w tym rejonie bogato wyposażone grobowce (m.in. w Mykenach) oraz mykeńska ceramika, w okresie średniohelladzkim (1500 - 1400) zaczęły zastępować je grobowce tolosowe, a w okresie późnym, tj. po 1400 r. pne powstało wiele niezależnych państw-grodów (trudno je nazwać miastami nawet w znaczeniu kreteńskim, ponieważ wszystkie były silnie ufortyfikowane), z których najsłynniejsze są Mykeny, Pylos, Tiryns, Teby, Ateny i Orchomenos. Ponieważ najlepiej zachowany układ grodu helladzkiego odkopano w Mykenach i stamtąd pochodzi większość zabytków, helladzką kulturę póżnego okresu nazywamy mykeńską, a jej sztukę sztuką mykeńską.
Mykeny leżą w dzisiejszej Grecji, dlatego kultura mykeńska nieodparcie kojarzy się nam z kulturą grecką, nie jest to jednak takie proste. Silne fortyfikacje mykeńskich grodów, sposób chowania zmarłych oraz wiele innych cech mniej mają wspólnego z kulturami wyspiarskimi - kreteńską i cykladzką - które również kojarzy się z pradziejami Grecji, niż z kulturą Hetytów, których imperium sięgało w XIII w. pne brzegów Morza Egejskiego. Wiele wskazuje na to, że starożytna Troja - temat eposu Homera - była grodem hetyckim.
Dwustuletni okres rozkwitu kultury mykeńskiej zakończył się ok. 1200 r. pne (wtedy również zburzono Troję VII). Z licznych grodów większość została całkowicie zniszczona, i tylko pałace w Mykenach i Tirynsie były nadal zamieszkane. W tym czasie cały rejon wstrząsany był konfliktami, a podupadająca kultura weszła w tzw. okres submykeński (do 1050 r. pne), a potem w okres protogeometryczny (1050 - 900 r. pne), zaliczany już do wieków ciemnych.