SZTUKA HETYTÓW

 

Około 2000 r. pne na terenie Anatolii (dzisiejszej Turcji) potomkowie kaukaskiego ludu Hatti stworzyli podwaliny nowej cywilizacji Hetytów, podzielonej na szereg niewielkich miast-państw, o których niewiele wiadomo poza tym, że jedno z nich nazywało się Hattusa.
W połowie XVII . pne na terenie zniszczonej Hattusy zbudowano ufortyfikowane miasto, które stało się stolicą państwa starohetyckiego. Hetyci byli (jak wszystkie ówczesne ludy) agresywnymi wojownikami i w 1595 r. zdobyli i spustoszyli Babilon. Mimo znacznej siły państwo to uległo Hurytom i od XV w. przeżywało kryzys, zakończony powstaniem w 1380 r. pne państwa nowohetyckiego, wielkiego imperium sięgającego wpływami Egiptu, z którym w 1280 r. Hetyci stoczyli słynną bitwę pod Kadesz (Syria).
Najazd tzw. ludów morskich doprowadził państwo Hetutów do upadku, którego wynikiem były klęski głodu. Podobno w takich okolicznościach doszło do układu, zgodnie z którym Hetyci w zamian za dostawy żywności zdradzili Egipcjanom tajemnicę wytopu żelaza. Ile w tym prawdy - nie wiadomo, jednak prawdą jest, że najwcześniejsze znaleziska wyrobów żelaznych pochodzą z XVII w. pne (a więc na długo przed końcem epoki brązu) właśnie z terenów Hetytów.
Napór ludów morza z zachodu i Asyryjczyków ze wschodu oraz zburzenie Hattusy ok. 1200 r. pne spowodowały wędrówki Hetytów i powstanie licznych małych państewek, które określa się wspólnym mianem państwa późnohetyckiego, ostatecznie zlikwidowanego przez asyryjskiego władcę Sargona II w VIII w. pne.
Wiele wskazuje na to, że zdobyta przez Mykeńczyków ok. 1200 r. pne, opisywana przez Homera w VIII w. pne i odkryta pod koniec XIX w. przez Heinricha Schliemanna Troja jest grodem hetyckim, odpowiadającym wzmiankowanemu w hetyckich źródłach miastu Wilusa.

UP