Jakkolwiek nic nie prześcignie romanizmu w dostojeństwie a gotyku we wzniosłości, to jednak obydwa te wspaniałe style nie były kompletne. Romanizm miał wspaniałą architekturę i mozaiki, ale nie stworzył ani malarstwa ani rzeźby o porównywalnym formacie. Gotyk miał jeszcze wspanialszą architekturę, cudowną rzeźbę drewnianą, miał również Giotta i Memlinga, ale dopiero renesans pozostawił nam wspaniałe malarstwo jako autonomiczny gatunek, kamienną rzeźbę godną klasycznych wzorów, a do baroku trzeba było czekać, aby rzemiosło osiągnęło jakość i finezję pozwalającą na uznanie go za dziedzinę sztuki.