|
DODAJ DO ULUBIONYCH |
| 24H DesIGnmuseum |
PROJEKTANCI: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z |
||
| BAROK . WILLIAM & MARY . ROKOKO . ZOPF . CHIPPENDALE . ADAM STYLE . QUEEN ANNE . COLONIAL STYLE . FEDERAL STYLE EMPIRE . BIEDEMEIER . SHAKERS . MISSION STYLE . ART & CRAFTS . ART NOUVEAU/SEZESSION . ART-DECO . DE STIJL . BAUHAUS POP-ART . POSTMODERNIZM |
||
strona w budowie...
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
BAROK |
1640-1715 |
|
![]() |
![]() |
Najpierw był dworski, koturnowy barok Ludwika XIV 1642–1715.
|
![]() |
![]() |
|
![]() |
![]() |
André-Charles Boulle 1642-1732 |
![]() |
![]() |
Jean Bérain 1940-1711 |
![]() |
![]() |
Jacques Thuret |
| WILLIAM & MARY | 1620-1740 |
|
![]() |
W Anglii styl barokowy określa się jako William and Mary Style (1620-1740), ale miał on inny, nie tak przeładowany zdobieniami charakter, jak jego francuski odpowiednik. |
|
![]() |
![]() |
ROKOKO |
1715-1774 |
|
![]() |
![]() |
Po kilkuletniej regencji Filipa Orleańskiego 1715-23
nadeszło frywolne, zmysłowe rokoko |
![]() |
![]() |
|
Juste Aurele Meissonnier 1695-1750 |
||
![]() |
![]() |
|
Jean-François Oeben 1721-1763 |
||
![]() |
![]() |
|
![]() |
![]() |
![]() |
|
||
Johann Heinrich Riesener 1734-1806 |
||
![]() |
![]() |
|
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Bernard II van Risamburgh 1730-1767 |
||
![]() |
![]() |
|
Gilles Joubert 1689-1775 |
||
![]() |
![]() |
|
Martin Carlin 1730-1785 |
||
![]() |
![]() |
|
PORCELANA |
||
![]() |
![]() |
|
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
W 1754 r. w manufakturze porcelany, która później przeniosła się do zamku Nymphenburg koło Monachium, zatrudniony został Franz Anton Bustelli 1723-1763, obok Kandlera najwybitniejszy modelator porcelanowych figurek. |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
| QUEEN ANNE | 1730-1760 |
|
![]() |
W Anglii i Ameryce stylem przejściowym między rokokiem a wczesnym klasycyzmem był tzw. Queen Anne Style (1730-1760). |
|
![]() |
ZOPFSTIL |
|
|
|
|
W Niemczech stylem przejściowym między rokokiem a klasycyzmem był tzw. Zopfstil, początkowo ironicznie traktowane połączenie barokowej bryły z klasycystyczną oszczędnością zdobień - w najstroju już nieco biedermaierowski. |
KLASYCYZM |
1774-1791 |
|
![]() |
![]() |
Oświeceniowy racjonalizm mieszczańskiej ideologii z jednej strony, z drugiej zaś budzące zinteresowanie starożytnością wykopaliska w Pompejach i Herculanum, sprzyjały wykształacaniu się nowego stylu, którego cechami było uproszczenie bryły, geometryzacja formy i ograniczenie organamentyki.
To klasycyzm Ludwika XVI 1774–91.
|
![]() |
![]() |
|
Roger Vandercruse Lacroix 1728-99 |
||
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Mathäus Funk 1697-1783 |
||
![]() |
![]() |
![]() |
David Roentgen 1743-1807 |
||
![]() |
![]() |
![]() |
Johannes Äbersold 1737-1812 |
||
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Georges Jacob 1739-1814 |
||
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Jean-François Leleu 1739-1807 |
||
![]() |
![]() |
![]() |
Adam Weisweiler 1746-1820 |
||
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
ADAM STYLE |
1770-1790 |
|
![]() |
![]() |
W Anglii, kolebce oświecenia, klasycyzm rozwijał się w szczególny sposób. Robert Adam (1728–92) stworzył włssny styl architektoniczny i wnętrzarski, w 1773 r. opublikował pierwszy album z projektami wykonanymi z bratem Jamesem "Works in Architecture of Robert and James Adam"... |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
CHIPPENDALE (ANGLIA) |
|
|
![]() |
![]() |
... a trójka słynnych projektantów i producentów mebli wydała po raz pierwszy zbiory własnych projektów, torując drogę licznym, mniej utalentowanym naśladowcom. Byli to: |
![]() |
![]() |
|
WEDGEWOOD |
1759 |
|
![]() |
![]() |
W 1759 r. Josiah Wedgwood założył w Stroke-on-Trent (Anglia) słynną fabrykę wyrobów kamionkowych, dla której projekty wykonywał m.in. angielski rzeźbiarz John Flaxman. Ceramika Wedgewoodów prezentowała zupełnie inny, nowocześniejszy styl niż słynna pocelana niemiecka. |
CHIPPENDALE |
|
|
![]() |
W Ameryce jedną z odmian klasycyzmu była "kolonialna" odmiana meblarstwa angielskiego - Chippendale Style (1760-1790). |
|
![]() |
![]() |
![]() |
EMPIRE |
1800-1815 |
|
![]() |
|
Kult rozumu, hasło wolności, równości i braterstwa pierwszy raz boleśnie zbankrutowały w czasie Rewolucji Francuskiej, po której do władzy parł jakobin Napoleon Buonaparte (Dyrektoriat 1795–99) by stać się najpierw pierwszym konsulem (Konsulat 1799–1804), wkrótce potem imperatorem, a klasycystyczna prostota sprzętów przekształciła się w ciężki styl imperialny, ozdobiony egipskimi nowinkami sprowadzanymi przez towarzyszących cesarzowi w jego wyprawach artystów i archeologów. To Empire (1804 – 1815). |
![]() |
|
|
![]() |
![]() Pierre-Antoine Bellangé, Blue Room, Biały Dom |
|
Pierre-Philippe Thomire 1751–1843 |
||
![]() |
![]() |
![]() |
Pierre-Antoine Bellangé 1760-1844 |
||
![]() |
![]() |
![]() |
François-Honoré Desmalter 1770-1841 |
||
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
||
REGENCY STYLE / FEDERAL STYLE |
|
|
![]() |
![]() |
W Anglii i Ameryce, które nie przeżyły koszmaru Rewolucji Francuskiej ani pompy napoleońskiego dworu empire nie miał francuskiej imperialnej pretensjonalności. W Ameryce w tym samym czasie panował Federal Style (1790-1825), inspirowany stylem Adamów, określany jako ameryklański empire. Najwybitniejszymi jego przedstawicielami byli Duncan Phyfe i Charles-Honoré Lannuier. Przykładami wnętrz urządzonych w tym stylu są Red Room, Blue Room i Green Room w waszyngtońskim Białym Domu. |
| Duncan Phyfe 1768-1854 | ||
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
|
| Charles-Honoré Lannuier 1779-1819 | ||
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
||
BIEDERMEIER |
1815-1870 | |
![]() |
Kongres wiedeński doprowadził do restauracji monarchii we Francji (1815 – 1830), a potem nastały wstrząsane rewolucjami rządy Ludwika Filipa (1830-1848), ale była to już monarchia epoki uprzemysłowienia i to nie dwór kreował nowe style. |
|
![]() |
![]() |
|
![]() |
![]() |
|
![]() |
![]() |
Biedermeier ma dwa oblicza. Jedno to właśnie meblarstwo proste, bezpretensjonalne, ale wyraźnie trzymające się empirowego wzorca, drugie natomiast to niemal współczesne, gięte meble Michalea Thoneta, (1796-1871), wiedeńskiego projektanta i fabrykanta, który opatentował metodę parowego gięcia drewna. Meble Thoneta to do dnia dzisiejszego świetlnie sprzedające się, ponadczasowe formy łączące bezpretensjonalność z funkcjonalnością. |
![]() |
![]() |
|
Pierwsza połowa XIX wieku to w Europie okres gorączkowej industrializacji i niepokojów społecznych. Styl kształtowało mieszczaństwo, które stać było na nabywanie drogich produktów rzemieślniczych, oraz przemysł, produkujący masowo coraz tańszą i coraz brzydszą tandetę. Nieludzkie warunki pracy w przedsiębiorstwach wczesnego kapitalizmu, oraz wszechogarniająca brzydota przemysłowo produkowanych przedmiotów codziennego użytku w połączeniu z romantyczną ideologią pierwszych socjalistów-utopistów stworzyły podstawy ruchów, które miały zadecydować o przyszłości nowoczesnego wzornictwa. |
|||
ARTS & CRAFTS |
1887 |
|
|
Już w 1854 r. Londynie zorganizowano dużą wystawę sztuki japońskiej, a po podpisaniu w 1858 r. umowy handlowej między Anglią i Japonią rozpoczął się masowy napływ dzieł sztuki i przedmiotów codziennego użytku – ceramiki, mebli, drzeworytów. |
|||
![]() |
Najważniejszymi postaciami ruchu w zakresie wzornictwa byli Charle Rennie Macintosh (1868-1928), autor Willow Tea Rooms 1903, Hill House z 1904 r. i budynku Glasgow School of Art, oraz Mackay Hugh Baillie Scott (1865-1945), którzy od 1900 r. brali udział w wystawach Wiedeńskiej Secesji i zaprojektowali serię mebli dla niemieckiej fabryki Karla Schmidt-Hellerau. Ich nazwiaska podano w katalogu Deutsche Werkastatten Hellerau, co było precedensem i przyczyniło się do ogromnej popularyzacji stylu A&C w Niemczech i Austrii i w znacznym stopniu przyspieszyło powstanie Warsztatów Wiedeńskich. |
|
Charle Rennie Macintosh |
||
![]() |
![]() |
![]() |
Mackay Hugh Baillie Scott |
||
![]() |
![]() |
![]() |
| Christopher Dresser | ||
![]() |
![]() |
![]() |
SHAKERS / MISSION |
||
![]() |
![]() |
Zanim do Ameryki dotarły idee Arts&Crafts, istniała tam już tradycja skromnego meblarstwa tworzonego w ośrodkach misyjnych lub w warsztatach izolowanych sekt wyznaniowych. |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
|
AMERICAN CRAFTSMAN |
||
![]() |
![]() |
Czołową postacią ruchu inspirowanego wpływami angielskiego Arts & Crafts był Gustav Stickley (1858-1942), wydawca magazynu The Craftsman (od 1901 r.) popularyzującego przykłady nowego projektowania, a przede wszystkim ideologię współczesnej sztuki użytkowej. |
![]() |
![]() |
Masową produkcję mebli w stylu misyjnym rozpoczął Joseph McHugh, a Charles P. Limbert (1854-1923) założył fabrykę krzeseł w 1902 roku i bardzo ten styl spopularyzował. |
| Secesja była pierwszym samodzielnym stylem nowoczesnym i - jakkolwiek by się jej nie oceniało - stworzyła własny język niezależny od panującego niepodzielnie w sztukach pięknych historyzmu. Jednak w sensie formalnym nie byłoby secesji (jak zresztą całej sztuki nowoczesnej) bez znacznego wpływu sztuki japońskiej, której przyjęcie utorowała oszczędna estetyka Arts & Crafts. Secesja miała swoje trzy główne odmiany - francuską, hiszpańską i austriacką oraz wiele wersji regionalnych. Każda z odmian wynikała ze zmieszania japońszczyzny z miejscową tradycją artystyczną. Dla rozwoju designu istotne znaczenie miały francuska Art Nouveau i wiedeńska Sezession. |
||
| ART NOUVEAU | ||
![]() |
![]() |
W 1895 r. w Paryżu Siegfried Bing otworzył galerię Maison de l'Art Nouveau promującą sztukę orientalną, przede wszystkim japońską, oraz sztukę nowoczesną, m.in. prace Louisa Comfort Tiffany'ego (1848-1933) amerykańskiego artysta witrażownika, słynnego dla nowatorskich, "secesyjnych" lamp. Niespokojna, często wręcz konwulsyjna linia krzywa, organiczna ornamentyka i asymetria to wyróżniki nowego stylu dekoracyjnego, który w zakresie meblarstwa najpełniej realizowali Eugene Gaillard (1862-1933)... |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
... i Émile Gallé (1846–1904), który uprawiał również ceramikę artystyczną... |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
...a także wybitny architekt secesyjny Hector Guimard.
|
Lampy Lousa Tiffany'ego |
||
![]() |
![]() |
![]() |
WIENER SEZESSION |
1897 |
|
![]() |
Wiedeńska secesja to grupa artystów (Gustav Klimt, Koloman Moser, Josef Hoffmann, Joseph Maria Olbrich, Max Kurzweil, Josef Engelhart, Ernst Stöhr, Wilhelm List), która w 1897 r. odłączyła się od wiedeńskiego Kunstlerhaus, by tworzyć nową, wolną od wpływów historyzmu sztukę.
W 1898 r. Otto Wagner zrealizował budynek Sezession, w którym odbyła się pierwsza wystawa grupy. |
|
WIENER WERKSTATTE I ART-DECO |
1905 |
Josef Hoffmann |
![]() |
![]() |
Estetyka Arts & Crafts silnie wpłynęła na twórczość Josephha Hoffmanna (1870-1956), który w 1903 r. założył Wiener Werkastatte - warsztaty projektujące i produkujące przemioty sztuki użytkowej. |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
|
![]() |
![]() |
Koloman Moser W 1904 r. Hoffmann zaprojektował sanatorium w Purkersdorf a w 1905 r., wraz z Gustavem Klimtem, Palais Stoclet w Brukseli i bardzo szybko wiedeńska secesja przeistoczyła się w nowy styl, który 20 lat później nazwano art-deco. Projekty Mosera i Hoffmanna wykonane w pierwszych latach XX wieku mają już wszystkie typowe cechy nowego stylu - podkreślenie znaczenia bryły, płaszczyzny i jej faktury, sprowadzone do minimum zdobnictwo... |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
...ale przełomem stało się dołączenie do Warsztatów w 1915 r. Dagoberta Peche (187-1923), uważanego za najwybitniejszego dekoratora autriackiego od czasów baroku. |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
DE STIJL |
||
![]() |
Wytyczony przez wiedeńczyków kierunek geometryzacji formy i redukcji ornamentu, przywiązujący jednak ogromną wagę do estetycznej wartości przemiotu rozwijał się równolegle z rodzącym się geometrycznym abstrakcjonizmem, którego ogniskiem była holenderska grupa De Stijl, a inicjatorem twórca designerskiego i architektonicznego elementaryzmu Gerrit Rietveld.
|
|
ART DECO II |
1925 |
|
![]() |
![]() |
Zdobywanie dominującej pozycji przez geometryczny abstrakcjonizm zagroziło rynkowej pozycji rozwijającej estetykę secesyjną francuskiej sztuki użytkowej, która pod wpływem równolegle pojawiających się nurtów takich jak kubizm i fowizm, oraz osiągnięć projektantów austriackich stworzyła własną odmianę art-deco. Manifestacją stylu była Światowa Wystawa Sztuki Dekoracyjnej w Paryżu w 1925 r. Najważniejszym projektantem francuskiej art deco był Jacques-Émile Ruhlmann (1879-1933) projektujący od 1913, którego twórczości na wystawie paryskiej poświęcono cały pawilon. Wspaniałą ekspozycję polską na ww. wystawie większość źródeł przemilcza. Wkrótce poświęcimy jej szczególną uwagę. |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Art-deco była wspaniałym okresem w historii wzornictwa, ponieważ pografiła pogodzić wymagania zmieniającego się rynku (moda), funkcjonalność i niesłychane wyrafinowanie formalne, jednak ze względu na wykorzystywane materiały i znaczny udział pracy ręcznej okazała się stylem luksusowym. Stwarzała jednak projektantom ogromne pole do rozwinięcia inwencji twórczej wykraczającej poza realizację wąsko rozumianej funkcji. Dlatego znaczna część najwyższego lotu klasycznego wzornictwa nowoczesnego, wykorzystując współczesne i technologie i mając wszystkie cechy tzw. klasycznego modernizmu (który w architekturze odpowiada stylowi Bauhausu), w gruncie rzeczy jest rozwinięciem estetyki art-deco. |
||
![]() |
![]() |
Projekty Eileen Gray (1878-1976), irlandzkiej designerki, która odeszła do dominujących wpływów japońskich i stworzyła kilka wspaniałych mebli awangardowych (część zaprojektowana do domu nazwanego E 1027) są przykładem ścierania się dwóch tendencji: funkcjonalizmu "zmysłowego", czyli art-deco, kojarzącego się z drogim rzemiosłem i funkcjonalizmu "umysłowego", czyli stylu Bauhausu, wypracowanego w niemieckim Bauhausie pod wpływem elementaryzmu De Stijlu, kojarzącego się ze standaryzacją i masową produkcją przemysłową... |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
||
![]() |
...przykładem innym są meble projektowane przez Le Corbusiera...
|
|
![]() |
![]() |
...czy ostatniego dyrektora Bauhausu, Miesa van der Rohe. Prawdopodobnie rzeczywistą autorką projektów sygnowanych przez Miesa była niemiecka projektantka Lilly Reich, jego partnerka w latach 1926 - 1938, a więc w okresie, gdy powstały wszystkie słynne miesowskie meble - Barcelona, Tugendhat itp.
|
WERKBUND / BAUHAUS |
1907 / 1919 / 1926 |
|
![]() |
![]() |
Wzornictwo Bauhausu jest bezpośrednim wynikiem działalności założonego w 1907 r. Werkbundu, organizacji projektantów i przemysłowców, których celem było wypromowanie wysokiej jakości produktów niemieckiego przemysłu jako podstawy ekonomicznej potęgi państwa.
|
![]() |
![]() |
Założony w 1919 r. i kierowany przez Waltera Gropiusa Bauhaus po pierwszych ekspresjonistycznych latach w Weimarze uległ wpływowi holenderskiego elementaryzmu przywiezionego do Dessau przez Theo van Doesburga i wypracował prosty styl projektowania podporządkowany wymogom produkcji przemysłowej. Symbolami tego stylu są krzesłą z giętych rur stalowych (co było wtedy technicznym novum) Marcela Breuera i Marta Stama... |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
...oraz w gruncie rzeczy art-decowskie projekty przemiotów codziennego użytku Marianne Brandt. Zaliczanie do stylu Bauhausu mebli sygnowanych przez Miesa van der Rohe tylko dlatego, że przez kilka lat był on dyrektorzem tej szkoły nie wydaje się uzasadnione, tym bardziej, że współautorką tych mebli była Lily Reich, która już w 1908 r. pracowała w biurze projektowym Josefa Hoffmana, założyciela warsztatów wiedeńskich. |
Art-deco przeniesiona została do Ameryki przez europejskich projektantów, którzy albo tam wyemigrowali, albo realizowali prestiżowe projekty. Paul Theodere Frankl (1886-1962) w 1914 r. wyjechał z Wiednia do Ameryki, gdzie rozpoczął pracę projektową i wiele publikował, popularyzując art-deco na równi z Josephem Urbanem (1872-1933), który w 1901 projektował pawilon austriacki na wystawie w St. Louis, a w 1911 r. przeniósł się do USA i w latach 20-tych prowadził własne studio projektowe w Nowym Yorku. Druga połowa lat 30-tych to epoka pokryzysowego New Dealu, amerykańskiego stylu życia (american way of life) prowadzącego do realizacji amerykańskiego snu (american dream). Interwencjonizm, zasiłki dla bezrobotnych, państwowe fundusze wspierające artystów, ogólne nakręcanie koniunktury stworzyły społeczeństwo konsumpcjonistyczne, którego celem było dopasowanie się do promowanego przez media "wzorca sukcesu". Jego ucieleśnieniem był coraz łatwiej dostępny produkt, jego wyróżnikiem forma, a symbolem szybki i jednocześnie wygodny samochód. |
||
STREAMLINE |
1935-1950 |
|
![]() |
W 1927 r. powstała firma Stremaline Cars Ltd produkująca unikalny samochód Burney skonstruowany przez późniejszego projektanta "zeppelinów" Denisa Burneya. W w933 r. Buckminster Fuller stworzył projekt trójkołowca o nazwie Dymaxion Car. Obydwa pojazdy swoimi liniami zapowiadały epokę streamline.
|
|
![]() |
![]() |
Najsłynniejszym projektantem stylu był zamerykanizowany Francuz Raymond Loewy (1893-1986).
Projekty Raymonda Loewy |
![]() |
![]() |
![]() |
| Zupełnie odrębne miejsce zajmuje w historii designu niezwykły sukces takiego - wydawałoby się marginalnego - zjawiska jak wzornictwo skandynawskie - w pierwszym kontakcie olśniewające prostotą, na dłuższy dystans nużące monotonią i niebezpiecznie dryfujące w kierunku tandetnego postmodernizmu. Wzornictwo to ma dwa zupełnie różne nurty - szwedzki i duński, chociaż rozpoczynało swoją historię w latach 20/30-tych XX wieku. |
||
SKANDYNAWIA |
1950 |
|
![]() |
![]() |
Dla nurtu szwedzkiego początkiem była wystawa sztokholmska w 1930 r. i nowojorskie światowe targi w 1939 r., które były pierwszą prezentacją szwedzkiego meblarstwa. Wzornictwo szwedskie rowzijało się pod wpływem estetyki Bauhausu i miało pewną toporność, jaka wynika z podporządkownia projektu wymogom masowej produkcji przemysłowej i gustowi masowego odbiorcy. Znaczny wpływ na styl szwedzkich projektanów wywarł wiedeńczyk Josef Frank (1895-1967), twórcza jednego z budynków słynnego siedla wzorcowego w Weissenhof, który w 1933 r. wyemigrował do Szwecji i działał tam jako czołowy projektant firmy Svenskt Tent. Frank specjalizował się w problematyce budownictwa wielorodzinnego reprezentując nurt "osiedlowy" (w opozycji do nurtu "blokowiskowego") i to społeczno-technologiczne myślenie określiło styl designerski jego i jego naśladowców.
|
![]() |
![]() |
|
![]() |
![]() |
Odmienną drogę przeszło wzornictwo duńskie, na które wpływ wywarł Kaare Klint (1888-1954) wykładający projektowanie na stworzonym w 1924 r. wydziale meblarstwa Królewskiej Akademii Sztuki w Kopenhadze. Niewielka Dania wydała masę wspaniałych projektantów. mających już w latach czterdziestych i pięćdziesiątych wyraźny indywidualny język, ale przełomem w percepcji duńskiego designu była wielka wystawa objazdowa, krążąca w latach 1954-57 po Stanach Zjednoczonych. Czołowi designerzy duńscy to: |
![]() |
![]() |
Poul Henningsen (1894–1967) |
![]() |
![]() |
Finn Juhl (1912–1989) |
![]() |
![]() |
Hans J. Wegner (1914) |
![]() |
![]() |
Ole Wanscher (1903–1985) |
![]() |
![]() |
Borge Mogensen (1914–1972) |
![]() |
![]() |
Poul Kjarholm (1929–1980) |
![]() |
![]() |
|
![]() |
![]() |
Arne Jacobsen (1902–1971)
|
![]() |
![]() |
|
![]() |
![]() |
Verner Panton (1926–1998)
Dopiero zestawienie kilkunastu najważniejszych projektów obrazuje wpływ, jaki na współczesny design wywarli projektanci duńscy. |
POP-ART |
1970 |
|
![]() |
![]() |
Eksplozja wzornictwa skandynawskiego doprowadziła designerów do mentalnego impasu, ponieważ osiągnięta została granica możłiwości projektowania na serio. Podobnie było w architekturze, w której Fansworth House Miesa van der Rohe doprowadził budynek do granic abstrakcji. Próbą wyjścia z tego impasu był pop-artowski, wręcz poetycki dowcip - stosowany z umiarem i dobrym smakiem pozwalał przełamać stylistyczne blokady. Doskonałymi przykładami są tu również projekty Skandynawów: Fina Eero Aarnio, Szweda Eero Saarinena, Duńczyków Arne Jacobsena i Vernena Pantona, czy Amerykanina Georga Nelsona. |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
O wiele gorsze efekty dawał dowcip posunięty poza granice zgrywy typowej dla pop-artu sztandarowego, kryjącego zwykłą twórczą bezradność. Jednym z idoli tego nurtu był (i chyba jest w dalszym ciągu) Teo Jasmin. |
![]() |
![]() |
![]() |
1980 |
|
|
|
Kompletnym odwrotem od estetyki funkcjonalistycznej stał się postmodernizm, którego symbolem jest działalność grupy Memphis i jej założyciela Ettore Sottsasa. |
|
PHILIPPE STARK - OFIARA POSTMODERNIZMU |
||
![]() |
![]() |
Do designerów postmodernistycznych zalicza się - słusznie i niesłusznie - Phillipa Starka, którego należy wymienić w historii designu z trzech powodów: Styl w designie (jak i w całej sztuce) jest nie tylko czytelną manierą, po której rozpoznaje się bez trudu autora dzieła, ale zbiorem pewnych jakościowych reguł, które każdemu projektowi gwarantują elementarny poziom. Stark przejdzie do historii designu jako autor wielu świetnych projektów, ale stylu nie ma. Właśnie brak stylu powoduje, że Stark obok projektów rewelacyjnych wyprodukował wiele pretensjonalnych knotów, których nie wolno nazwać knotami, bo są one przecież świadectwem postmodernistycznej ironii... Każdy projektant ma do zdobycia trzy góry: pierwsza to umiejętność rozwiązania zadania projektowego na poziomie funkcji, druga to nadanie obiektowi estetycznie dojrzałej formy, trzecia, to znalezienie dla tej wszystkich tworzonych formy takiej wspólnej zasady, która czyni je rozpoznawalnymi. Ta zasada to właśnie styl, a bez stylu nawet najsprawniejszy projektant nigdy nie będzie designerem. |
![]() |
||